Skip to Content
VRT-archief ontdekt uniek klankfragment over Paul van Ostaijen

VRT-archief ontdekt uniek klankfragment over Paul van Ostaijen

Live-verslag van herbegraving op het ereperk van Schoonselhof in 1952

25 maart 2021 - Begin dit jaar startte het VRT-archief met de restauratie van zijn 78-toerenplaten. De meer dan 7000 NIR-platen werden tussen 2017 en  2020 in samenwerking met meemoo, Vlaams instituut voor het archief, gedigitaliseerd. De restauratie leidde meteen al tot de ontdekking van een opmerkelijke én onbekende audiofile: het verslag van de herbegraving van Paul van Ostaijen op 8 november 1952. Het fragment duurt 21 minuten en is een uniek tijdsdocument.  

Paul van Ostaijen werd drie keer begraven. De eerste keer in het Waalse gehucht Miavoye-Anthé, waar hij in 1928 aan tuberculose overleed. In 1932 werd zijn lichaam overgebracht naar begraafplaats Schoonselhof in Antwerpen, waar hij op 8 november 1952 een definitieve rustplaats kreeg op het ereperk. Het audiofragment brengt verslag uit van die laatste bijzetting. In het fragment horen we Ger Schmook (Antwerpse Bibliotheekwezen), Julien Kuypers (secretaris-generaal van het Ministerie van Openbaar Onderwijs en vice-president van de Raad van Bestuur van het NIR) en Jozef Muls (uitgever). Op het einde declameert de Frans-Belgische dichter Etienne Schoonhoven het gedicht ‘Nachtelijke optocht’.

Twee dagen later, op 10 november 1952, bracht het regionale nieuws (Studio Antwerpen)  een verslag over de gebeurtenis. Een gedeelte van het nu teruggevonden fragment werd toen  wellicht uitgezonden. De Gazet van Antwerpen publiceerde op dezelfde dag een artikel met foto. Aan de hand van die info kon het klankfragment beter geduid worden. Bewegend beeld is er niet, want de televisie startte in Vlaanderen pas een jaar later. Dat maakt het klankfragment nog unieker.

Coördinator VRT-Archief – meemoo Kathleen Bertrem: "Een welverdiende 'Boem Paukeslag' voor het VRT-archief! Deze vondst in ons rijke archief kunnen we niet zonder enige ruchtbaarheid laten voorbijgaan en zal ook niet de laatste ontdekking zijn in deze unieke platencollectie. Audioschatten met veldopnames, getuigenissen, volks- en klassieke muziek van de jaren ’30 tot begin jaren ’60 worden nu door gepassioneerde geluidstechnici en archivarissen verder onder handen genomen en in de komende jaren verder ontsloten."
Biograaf Matthijs de Ridder: "We kenden de foto’s van de herbegrafenis van Paul van Ostaijen en wisten wie er had gesproken, maar met deze geluidsopnamen komt de gebeurtenis helemaal tot leven. Ik waande me even in 1952. Wat me vooral opviel is hoezeer de waardering voor het werk van Van Ostaijen overeenkomt met vandaag. Ook toen werd hij als een voorbeeld gezien van een uitzonderlijk getalenteerde dichter die zijn roeping op een compromisloze manier heeft gevolgd. Julien Kuypers gebruikt Van Ostaijen in zijn toespraak  zelfs als voorbeeld voor het soort kunstenaarschap dat een moderne staat zonder meer zou moeten ondersteunen. Dat is in 1952 een behoorlijk vooruitstrevende gedachte, ingegeven door een oeuvre dat ons een eeuw nadat het is geschreven nog altijd bezighoudt."
vrt.be/vrtnws/nl/2021/03/22/uniek-vondst-in-het-vrt-archief-plaatopname-van-herbegrafenis-p

Beluister het volledige klankfragment via vrtnws.be en via vrt.be.

Anne Stroobants Communicatieverantwoordelijke Canvas & VRT NWS

 

Over Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie

De Vlaamse publieke omroep VRT informeert, inspireert en verbindt alle Vlamingen in al hun eigenheid en diversiteit. De VRT brengt een kwaliteitsvol en onderscheidend aanbod op het vlak van informatie, cultuur, educatie, ontspanning en sport. De VRT bereikt met zijn drie televisiekanalen, vijf radiokanalen en allerhande digitale kanalen wekelijks 90% van alle Vlamingen. Zo kan de VRT relevant zijn, maatschappelijke impact hebben, bijdragen aan een pluralistisch debat en de democratie versterken. De VRT stimuleert de cultuur- en taalbeleving en draagt de Vlaamse identiteit uit. De VRT is toekomstgericht en zet in op innovatie en digitalisering. De omroep speelt een belangrijke rol in het Vlaamse media-ecosysteem en werkt samen met tal van nationale en internationale partners uit diverse sectoren.   

Voor pers
Hans Van Goethem
Woordvoerder aanbod VRT: radio, tv en online
0471 13 90 46
02 741 90 25
hans.vangoethem@vrt.be

Bob Vermeir
Communicatiemanager en corporate woordvoerder VRT
0476 80 92 67
02 741 58 98
bob.vermeir@vrt.be

Voor kijkers, luisteraars en surfers
Klantendienst VRT
02 741 25 80
www.vrt.be/nl/heb-je-een-vraag/

Klik hier voor interviews

Klik hier voor hogeresolutiefoto's

Het gebruik van fotomateriaal, grafisch materiaal en logo's is niet toegestaan zonder voorafgaande toestemming van VRT, hetzij via e-mail of na ontvangst van een login op het fotoportaal. Het gebruik van de login impliceert dat u instemt met de geldende rechten en gebruiksvoorwaarden.

Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie
Auguste Reyerslaan 52
1043 Brussel

VRT Brands Logos